Ο ναρκισσισμός συχνά πηγάζει από βαθιά ψυχολογικά τραύματα. Συνήθως, ένας νάρκισσο κρύβει τον πραγματικό του εαυτό πίσω από έναν «ψεύτικο εαυτό», που δημιουργήθηκε ως απάντηση σε πρώιμες συναισθηματικές πληγές. Αυτός ο φαινομενικός εαυτός μπορεί να εκφράζεται μέσω μεγαλομανίας, αίσθησης ανωτερότητας, τάσεων χειραγώγησης ή αδιαφορίας για τα συναισθήματα των άλλων.
Η συζήτηση για τη ναρκισσιστική συμπεριφορά, ειδικά όταν σε επηρεάζει αρνητικά, μπορεί να είναι δύσκολη. Είτε πρόκειται για σύντροφο, μέλος της οικογένειας, συνάδελφο ή φίλο, το να αντιμετωπίσεις κάποιον για τις ναρκισσιστικές του τάσεις απαιτεί διακριτικότητα και προσοχή. Ακολουθούν τέσσερις στρατηγικές που μπορείς να λάβεις υπόψη σου όταν χρειαστεί να κάνεις μια τέτοια συζήτηση.
1. Χρησιμοποίησε ερωτήσεις που προκαλούν σκέψη
Αντί να κατηγορήσεις ευθέως κάποιον για ναρκισσισμό, δοκίμασε να χρησιμοποιήσεις ερωτήσεις που θα τον κάνουν να αναρωτηθεί για τη συμπεριφορά του.
Όταν βλέπεις άδικες απαιτήσεις ή εγωκεντρικές ενέργειες, κάνε διευκρινιστικές ερωτήσεις για να τον ενθαρρύνεις να αναλογιστεί τις πράξεις του. Ο στόχος είναι να φέρεις στην επιφάνεια την ανισορροπία χωρίς να τον κάνεις να νιώσει ότι δέχεται επίθεση.
- «Πιστεύεις ότι αυτό που ζητάς είναι δίκαιο;»
- «Πώς νομίζεις ότι αυτό με επηρεάζει;»
- «Αυτή είναι μια συζήτηση ή μια απόφαση που έχεις ήδη πάρει;»
- «Ζητάς τη γνώμη μου ή έχεις ήδη αποφασίσει;»
Αυτές οι ερωτήσεις κατευθύνουν την προσοχή του στη συμπεριφορά του, δίνοντάς του την ευκαιρία να σκεφτεί τις πράξεις του χωρίς να νιώσει ότι τον κατηγορείς ανοιχτά.
2. Χρησιμοποίησε χιούμορ για διάχυση της έντασης
Το χιούμορ μπορεί να είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο όταν αντιμετωπίζεις απογοητευτική συμπεριφορά. Μπορεί να φανερώσει την αυτοαπορρόφησή του με τρόπο που είναι λιγότερο επιθετικός αλλά ταυτόχρονα αρκετά άμεσος. Μια καλά τοποθετημένη χιουμοριστική παρατήρηση μπορεί να εκτονώσει την ένταση και να τον κάνει πιο δεκτικό στα σχόλιά σου.
Παράδειγμα: Ας υποθέσουμε ότι ο νάρκισσος στη ζωή σου συχνά υποτιμά τα επιτεύγματά σου ή προσπαθεί να σε υποτιμήσει σε συζητήσεις. Για παράδειγμα, αν κάποια φορά αναφέρεις με ενθουσιασμό ότι έχεις ολοκληρώσει κάτι δύσκολο στη δουλειά, ο νάρκισσος το υποβαθμίσει αμέσως λέγοντας: «Α, αυτό δεν είναι τίποτα σε σύγκριση με τον χρόνο που ΕΓΩ διαχειρίστηκα δύο τέτοια έργα ταυτόχρονα!»
Μια χιουμοριστική απάντηση μπορεί να είναι: «Ουάου, θύμισε μου να μην αγωνιστώ ποτέ μαζί σου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του «Ποιος είναι πιο εντυπωσιακός»—θα μείνω στο χάλκινο μετάλλιο!»
Το χιούμορ σε βοηθά να παραμείνεις ψύχραιμος και ταυτόχρονα να επισημάνεις το πρόβλημα με τρόπο που μπορεί να τον κάνει να σκεφτεί τις ενέργειές του.
3. Εστίασε στη συμπεριφορά, όχι στο άτομο
Όταν μιλάς για δύσκολα θέματα, είναι σημαντικό να διαχωρίζεις το άτομο από τις πράξεις του. Αντί να τον αποκαλέσεις νάρκισσο, εστίασε στις συμπεριφορές που σε ενοχλούν. Αυτή η προσέγγιση του δίνει τη δυνατότητα να αλλάξει χωρίς να νιώθει ότι κρίνεται ολόκληρη η προσωπικότητά του.
- Αντί να πεις «Είσαι νάρκισσος», μπορείς να πεις: «Αυτό που έκανες φαίνεται ναρκισσιστικό».
- Ή αντί για «Είσαι εγωιστής», μπορείς να πεις: «Αυτή η συμπεριφορά φαίνεται εγωκεντρική».
Αυτές οι λεπτές αλλαγές στη γλώσσα μπορούν να τον βοηθήσουν να αποδεχτεί τα σχόλιά σου χωρίς να αισθάνεται ότι τον κατηγορείς συνολικά, επιτρέποντας μια πιο εποικοδομητική συζήτηση.
4. Να είσαι άμεσος και κάνε την ερώτηση
Μπορεί να φαίνεται απλοϊκό, αλλά το να ρωτήσεις κάποιον ευθέως αν πιστεύει ότι συμπεριφέρεται ναρκισσιστικά μπορεί να είναι εκπληκτικά αποτελεσματικό. Έρευνες δείχνουν ότι πολλοί ναρκισσιστές έχουν επίγνωση των χαρακτηριστικών τους και μπορεί ακόμα και να είναι περήφανοι για αυτά. Ερωτήσεις όπως «Πιστεύεις ότι συμπεριφέρεσαι ναρκισσιστικά;» ή «Θεωρείς τον εαυτό σου νάρκισσο;» μπορεί να τον παρακινήσουν να σκεφτεί πιο σοβαρά τη συμπεριφορά του.
Αν και αυτή η προσέγγιση δεν οδηγεί πάντα σε άμεση αλλαγή, μπορεί να ανοίξει το διάλογο και να τον κάνει να συνειδητοποιήσει ότι αντιλαμβάνεσαι ότι «κάτι συμβαίνει» και ότι τον καλείς στην τάξη για τον τρόπο που συμπεριφέρεται.
Τελικές σκέψεις
Η αλληλεπίδραση με έναν νάρκισσο δεν είναι ποτέ απλή. Ακόμα και με αυτές τις στρατηγικές, η αλλαγή δεν είναι εγγυημένη και ορισμένοι μπορεί να παραμείνουν ανθεκτικοί στο να παραδεχτούν τα λάθη τους. Ωστόσο, η εφαρμογή αυτών των τεχνικών μπορεί να σε βοηθήσει να επικοινωνήσεις πιο αποτελεσματικά και να μειώσεις το συναισθηματικό φορτίο της διαχείρισης αυτών των σχέσεων. Αν χρειαστεί, μην διστάσεις να βάλεις όρια και να αναζητήσεις επαγγελματική βοήθεια για τον εαυτό σου, ώστε να προστατευτείς από την επιρροή ενός νάρκισσο.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Carlson, E.N. Honestly arrogant or simply misunderstood? Narcissists’ awareness of their narcissism. Self and Identity. (2013)
Konrath, S., Meier, B.P., & Bushman, B.J. Development and validation of the single item narcissism scale (SINS). PLoS ONE. (2014)
van der Linden, S., & Rosenthal, S.A. Measuring narcissism with a single question? A replication and extension of the Single-Item Narcissism Scale (SINS). Personality and Individual Differences. (2016)
Υπάρχει κάποιος νάρκισσος στη ζωή σου που με το να είναι τόσο απορροφημένος από τον ίδιο του τον εαυτό σού ασκεί συναισθηματική βία, σε χειρίζεται, δε δίνει σημασία στις ανάγκες σου, σου δημιουργεί προβλήματα και, γενικά, σου δυσκολεύει τη ζωή;
Σε αυτό το βιβλίο θα μάθεις tι είναι η ναρκισσιστική διαταραχή και πώς να διαχειριστείς το νάρκισσο.
